Een mijnramp in Monongah, West Virginia, was een van de vroege aanleidingen voor een Vaderdagviering. Op 5 juli 1908 werd in de Williams Memorial Methodist Episcopal Church South in Fairmont een herdenkingsdienst gehouden voor de vaders die de vorige winter bij de explosie waren omgekomen. Er kwamen 361 mannen om. De dienst wordt vaak in verband gebracht met Grace Golden Clayton, die voorstelde de omgekomen vaders te eren.

Een blijvender initiatief ontstond in Spokane, Washington. Sonora Smart Dodd stelde een speciale dag voor vaders voor, geïnspireerd op haar eigen jeugd. Haar vader, William Jackson Smart, een veteraan uit de Amerikaanse Burgeroorlog, had na het overlijden van hun moeder zes kinderen alleen opgevoed. Dodd stelde aanvankelijk 5 juni voor, de sterfdag van haar vader. De organisatoren verplaatsten de viering later naar de derde zondag van juni. De eerste algemeen erkende juniviering vond op 19 juni 1910 plaats in Spokane.

Het idee voor een Vaderdag werd niet meteen aanvaard. In het begin van de twintigste eeuw werd het voorstel in kranten vaak bekritiseerd of bespot als te sentimenteel, of afgedaan als een commerciële uitvinding naar het voorbeeld van Moederdag.

Politieke erkenning kwam geleidelijk. In 1924 moedigde president Calvin Coolidge de Amerikaanse staten aan om Vaderdag te vieren, maar er kwam geen federale feestdag. In 1966 riep president Lyndon B. Johnson de derde zondag van juni per presidentiële proclamatie uit tot Vaderdag in de Verenigde Staten.

Pas in 1972 werd Vaderdag permanent in de federale wet vastgelegd, toen president Richard Nixon wetgeving ondertekende die Vaderdag officieel als nationale herdenkingsdag in de Verenigde Staten erkende.

Tegenwoordig wordt Vaderdag in veel delen van de wereld gevierd, op verschillende data. Veel landen volgen de derde zondag van juni. Andere kiezen een datum die samenhangt met lokale tradities of religieuze feestdagen.